Łapać

w opracowaniu

nr hasła: 8971

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
łapać

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.łapam
2.-
3.łapa
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.łapacie
3.łapają

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m łapał
-śm łapała
-
2.---
3.łapał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.łapali
--

Forma osobowa, tryb rozkazujący, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.lapaj
3.-
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.-
3.-

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.-by łapał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

forma
łapano

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik--łapające
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikłapał
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-łapała
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikłapali
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikłapan
-łapano
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikłapani
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
'chwytać, zatrzymywać silą, porywać' - 'capere, arripere, insequi, retinere'
  • Kedy se powisza zli, zaszega se vbogy, lapaiø ie wradach, gimisz mislø (comprehenduntur in consiliis quibus cogitant) ca 1400 Fl - 9, 23
  • Sluga byskupy, brat Malkuschov, ktoremv byl Pyotr vczyąl vcho <rzekł>...: Tysch vczyąl brathu memv vcho, kyedy mystrza tvego lapano XVI in. Rozm - 691
  • Rzekl ym myly Kristus...: Nyechayczye tych odycz, bocz... nye ssą vynny v thym, yze vy mnye lapaczye XVI in. Rozm - 633
  • Iakom ya... ne gonyl swyerzepicz anym przyyachal... w dom... Mikolaya..., anym go lapal 1479 ZapWarsz - nr 1216
  • Yacz thesz kosw szyeka vylky, sarny lapam drvgyey philky 1463 De morte - 274v
  • Vmbra coheret aquis, has canis vrget, chwathą, lapą, aquas 1466 R XXII (1.1) - 13
  • (Consules civitatis Cracoviensis) Iudeos violenter detinuerunt al. lapaly, nullum ius ad eos habentes 1423 StPPP II (2) - nr 1937
  • Ha, ha, ha lapay, her lapay, zaby, her saby! 1413 AKPr X - 313
  • Iacosm Iana ne lapala ani kazala 1387 Pozn - nr 23
  • Yaco Sandziwoy ne szlubowal na szwathy wyprawicz Pechna... ze szkodi dwudzestu grziwen, czso mi kasal szaka lapacz 1403 RtGn - nr 123
  • Iaco ne mø kasnø ani mim powolenim ludze Wlostowi lapani ani raneni 1407 Pozn - nr 617
  • Yako mø Andrzeg slal do Barthosza, aby Wancha ne lapal, ale sczo (pro czso) moszesz, swø rankø vczinil, ale go ne lapal 1407 Kal - nr 195
  • Yako pan Iandrzey ne casal Vawrzka swym ludzem lapacz any s gego radø lapan 1418 Pyzdr - nr 548
  • Isze Tiphan ne byl przi czeladzy pana podzathcowey, kedy gya Stasek Schulewsky starosta lapal, any o tem vedzal 1427 Kościan - nr 1311
Formy wyrazu w funkcji innych części mowy
łapające (rzeczownik)
w błędnej interpretacji łac. reptilia 'gady, płazy' jako *raptilia 'drapieżcy'?
  • Chwalcze gi nebo y zema, morze y wszelike lapaiøcze w nich (laudent illum caeli et terra, mare, et omnia reptilia in eis), bo Bog zbawoni vczini Syon ca 1400 Fl - 68, 39

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp IV 97a
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 8971, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 19-07-2026 r.]
oprac. MK
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny