Jechać, Jachać, Jać

w opracowaniu

nr hasła: 3825

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
jechać

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.jadę
jedę
2.-
3.jedzie
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.jedziem
jedziemy
2.-
3.jadą

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m jechał
-śm jechał
--
2.---
3.jechał
jest jechał
jechała
-
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-smy jechali
--
2.---
3.jechali
są jechali
--

Forma osobowa, tryb rozkazujący, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.jedź
3.-
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.jedźcie
3.-

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.-by jechał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

forma
jechano

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernikjadącego
--
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego w odmianie prostej

forma
jadę

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikjechał
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-jechała
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikjechali
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik--jechano
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu teraźniejszego

forma
jadąc

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu przeszłego I

forma
jechaw
jechawszy

COMPOSITUM

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
jachać

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m jachał
--
2.---
3.jachał
jachał jest
jachała
-
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-smy jachali
--
2.---
3.jachali
są jachali
--

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-bych jachał
--
2.---
3.-by jachał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikjachał
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-jachała
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikjachali
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu przeszłego I

forma
jachaw

COMPOSITUM

BEZOKOLICZNIK

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m jał
-śm jał
-m jała
-śm jała
ja jała
-
2.---
3.jał
jała
jest jała
jało
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-smy jeli
--
2.---
3.jeli
--

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas zaprzeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.był jał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-bych jał
--
2.---
3.-by jał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.-by jała
--
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.-by jeli
--

FORMY NIEOSOBOWE

forma
jano

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikjał
-jało
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-jała
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikjała
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikjeli

--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik--jano
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu przeszłego I

forma
jawszy

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
1. 'przemieszczać się konno albo na wozie' też w znaczeniu czasowników przedrostkowych i dokonanych 'dojeżdżać, wjeżdżać, odjeżdżać, dojechać, wjechać, odjechać etc.' - 'equo vel vehiculo portari, iter facere, vehi, proficisci, accedere, ingredi, inferri, revehi, similia'
  • Iacom swemv sinowy ne kazal jechacz ani s mim wedzenim ne brano Wancowich kmeczi 1386 HubeZb - 60
  • Iako Marcuss obeczal Micolaieui iachacz s nim 1390 RtGn - nr 3
  • Isesm poslem bil ot Pyotra do Iacusza a do Thomi, isby geli do Kosczana na fsdane, a ony ne <je>chali 1391 Pozn - nr 109
  • Iaco Piotrek sall (pro slal) do Thomi a do Iacusa, isby gal na fsdane do Kosczana, a ony ne <je>chali pirwe nisz sza wyni stali (leg. się winy stały) 1391 Pozn - nr 109
  • Iaco Ian ne vpominal mi sø swego praua, kedi wtoro do podʃøthka ial 1391 Pozn - nr 289
  • Iakoszm ial s *Mroczken ranczit san, a kzancz me opat ne chczal pzryiancz 1398 Kościan - nr 39
  • Iaco Marczin ne chowal chonson… any s gego domu iala, any Iaszka yonla 1401 Kościan - nr 173
  • Caplan rzegl, aby ten tho clzoweg od nego iab (pro ial ‘jał’) s gego wolø y ten caplan rzegl <że> ne gedzee sa nym 1401 RtKon - nr 128
  • Iako s Lawobrawa domu wiyawszi, rosbito moy dom, wczinono mi za pøczdzeszant grziwen skodi... y zaszø do nego w dom yechano 1402 JA VI (1) - 204
  • Anthoni dal na szø rok stacz o rancoiemstwo, czo byl sza Szmislawa ranczyl. A Szmislaw yemu mowil, by[a] iachal c rocowi y ne dal na szø rocowi stacz, a on ne chczal 1411 RtGn - nr 201
  • Issze Szegotha ne *wszoyl Spythkowy kona… Iaco quatuor quando ipsum incaptivaverunt sancti Laurencii iachaw na yego slusbe 1420 Kal - nr 791
  • Iacom ya nye odbyl czanze Dzerscowy, czssoss yano crzywą drogą po zytu y po lancze 1426 Kościan - nr 1150
  • Iako ya przy them bil, kandi Katherzina yala 1427 ZapWarsz - nr 240
  • Ysze na tem wosze zytho wyeszono do *Wraczslawe, na ktorem kamyen mlinsky wsząl szansza (‘zasię’) yadancz… ysze to zytho, w kthorem czetrzewye nalyeszony, do *Wroczslawye wyeszono 1434 Pozn - nr 1649
  • Ot tich kony, na ktorich gest jechal s Opatowcza, zaplatąsmy vczynili 1441 StPPP II (2) - nr 2973
  • Yako czom wszal wosz y dwoye kony…, tom wszal w szapuscze wywolanem, zagayonem, oboranem ano yano na pana mego dzyedzynye 1444 Pyzdr - nr 1202
  • Teda vzrzewszy to, cy yscy lowcy gely od nych ca 1450 Błaż - 1a
  • Tv szą gyechali od nyego (sc. słudzy od Aleksego), a nye posznal ządny gyego 1454 Aleksy - 58r
  • Tegdi sluga... poyøl dzessyøcz wyelblødow... y gydzy<e>, nabraw sbosza s sobø, y yachal gest, y przygedze (profectusque perrexit) do Mezopotamya 1455 BZ (1) - Gen 24, 10
  • Gedz, panye moy (praecedat dominus meus), naprzod <...>, a yacz poydø z nyenagla za tobø 1455 BZ (1) - Gen 33, 14
  • Gensze gdisz bil yal (sc. Josef), gechali s nym wszistczy starszy faraonowy (quo ascendente, ierunt cum eo omnes senes domus pharaonis) 1455 BZ (1) - Gen 50, 7
  • Rzekl Pan: Kto oklama Achaba krolya israhelskego, abi gechal y padl (quis decipiet Achab regem Israel, ut ascendat, et cadat) w Ramot Galaad? 1455 BZ (1) - III Reg 22, 20
  • Tedi poslal krol asyrski Tartana a Rapsacena s Lachis ku krolyowy Ezechiaszowy Judzskemu... A gdiszsta iawszi y prziszla do Ierusalema, stawszi nad wodø (qui cum ascendissent, venerunt Ierusalem, et steterunt iuxta aquaeductum) 1455 BZ (1) - IV Reg 18, 17
  • Gedzcye do myast Iudowich (egredimini ad civitates Juda) a zbyraycye ze wszego Israhela pyenyødze ku przikricyv koscyola Pana Boga naszego 1455 BZ (1) - II Par 24, 5
  • Gdy ktorego zemyanyna ma pozywacz, tedi do gego wsy yechawszy (ad villam accedere debet)..., swą laską ma vderzycz w wierzege 1456-1470 Dział - 271v
  • Kv dzeczskowanyv yako na woyną yadą (quod catervatim et in turbis... impignoratores accedentes),... drapy<e>stwo czynyącz 1456-1470 Dział - 274r
  • Moya czelacz yechala s polą do domv s plugem y sz koy<n>my ca 1480 OrtOssol - 105ra
  • Ieslizebi ktho drvgiego na roki albo chocz thes z rokoff iadączego (ex terminis... redeuntem)... zabil, thedi thakowi ma zaplaczicz xiązączyv wini kop piąthnasczye 1498 MacPraw VI (6) - 273
  • Moya czeladz yachala s pola do domu s zplugem y sz konymy ca 1500 OrtMac - 70v
2. o urzędowym ustalaniu granic posiadłości ziemskiej 'przemieszczać się po linii rozdzielającej majątki dwóch właścicieli, aby potwierdzić, którędy przebiega granica między nimi'
  • Candicoli iedø, tødi iedø po prawdze: Ianewe na prawe vel na lewe, a moge ibicunque fuerit 1389 Pozn - nr 69
  • Czom ial graniczø medzi Kvroerm et Gorsznem…, tom ial po prawe granice, a me na prawe, a gego na lewe 1394 Kościan - nr 14
  • Iacoszm<y> przi tem bili, kdzesz podal Maczeyewi et yego bratu Micolayewi Micolay…: Kdzebi yala szwimi conmi…, tu mata meczø (leg. miedzę) 1399 Pozn - nr 411
  • Iaco dze yadø, iadø prawø graniczø a yest me na prawo 1400 Kościan - nr 153
  • Yako prawye kandism yechal, poty yest me y mych namasthcow bylo 1400 SKJ III (2) - 190
  • Csom iachal, thom yachal po swem prauem 1403 Kal - nr 108
  • Kød yedzem, za to smi przisangali… kød yedzem, yasm za to mal prziszand 1404 Pyzdr - nr 288
  • Kandiszmi yachali, tandi gest nassze vel ad dextram vel ad sinistram 1416 Pozn - nr 907
  • Iako czszoszmy yechaly albo szly medzy Przyibiną y medzy Paulowiczamy, thoszmy iechaly y szly prawą graniczą 1418 Kościan - nr 669
  • Yaco kandsmycoli gely na prawo albo na lewo, tąd gest prawa granicza 1418 Pozn - nr 962
  • Yako czso gedzemy, tho yedzemy po prawey graniczy 1418 Pyzdr - nr 562
  • Iacom bil gednaczem myedzy Domininikem a Wyssemirem, a czy moczne pusczyly na myą, gdze bich ya ial a vczynil graniczą, to myely trzymacz pod zacladem 1421 Kościan - nr 886
  • Kandy gechaly s panem Nemerza, tandy granicze mayø bycz sypani 1426 AKPr VIIIa (2) - 166
  • Kandy ya yala, tandy sø moy oczecz rosdzelil... s Sasynem na wyeky 1427 ZapWarsz - nr 240
  • Candim yala, tandim yala prawa graniczą 1438 Pyzdr - nr 1172
3. 'napadać, najeżdżać' - 'invehi, invadere, impetum facere, aggredi, appetere'
  • Czo ranyl Iacusz Martinum, to vczynil, ysz yachal na gego dobro y bral moczø gego bidlo 1389 Pozn - nr 236
  • Iaco Borzislauouim poslanim yalo na myø dwadzeszcze *cloviekof 1393 Pozn - nr 136
  • Mathia yechal gwaltem moczan super domum Iasconis 1395 PKKr I - 241
  • Barttossz, yechaw we dwudzyestu na Marcisszowa dzedziną, dobywal iego domu 1398 StPPP VIII - nr 7381
  • Iaco ne iest iala gwaltem w yego dom, iaco ne yest pobrala posczeley… Katherziny 1403 Kościan - nr 204
  • Iaco Szidowczinich dzeszancz kmeczi s Szidowczinø radø i gego kasznø iachali na Iadamowø dzedzinø gwaltem, moczø 1406 Kościan - nr 314
  • Iaco Iacusz s Wanczslawem mal wnowa (pro wmowa), ysz necha mile bracz yada przecziw themu sboszu y wicupa szobe a twego racoyma a dwa na szwadzeczstwo 1408 Kal - nr 263
  • Yacom ya ne yechal na Staskow dom sylø samosothm 1410 KsMaz I - nr 1453
  • Yakosm nye yala samotrzecza gwaltem w Lasoczynø dzedzynø 1418 Pyzdr - nr 549
  • Tego na nye szaluyø, gdzesz we cztyrzista chlopow… wyyali z umislem y sø yachali na dzedzinø 1423 Kal - nr 699
  • Isze czo mya ozalowal Mycolay Lussowsky, abych ya yachal… gwaltem na dzedzyna Lusowo…, tegom ne vczinyl 1437 Pozn - nr 1482

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp III 135b
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 3825, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 05-03-2026 r.]
oprac. MK
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny