Wypuścić

w opracowaniu

nr hasła: 9587

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
wypuścić

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.wypuszczę
2.wypuścisz
3.wypuści
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.-
3.wypuszczą

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m wypuścił
ja wypuścił
wypuściłem
-m wypuściła
-
2.--ś wypuściła
-
3.jest wypuścił
wypuścił
wypuścił jest
jest wypuściła
wypuściła
-
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.wypuścili
--

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas zaprzeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.był wypuścił
-jest było wypuściło
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.-były wypuściły
-

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona bierna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.--będzie wypuszczono
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb rozkazujący, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.wypuści
wypuść
3.-
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.-
3.-

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.-by wypuścił
wypuściłby
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwypuszczący
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwypuścił
-wypuściło
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-wypuściły
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-wypuściła
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwypuścili
wypuściła
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik--wypuszczono
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwypuszczony
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
1. 'przestać zatrzymywać, uwolnić, puścić na swobodę (z niewoli, więzów, zamknięcia itp.)' - 'dimittere, liberare, emittere e carcere, e custodiri'
  • Sicut zayøl equos, Staszek te vipuszczil 1394 TPaw IV - nr 4826
  • Isczy gest ono (sc. narodzenie Chrystusa) bilo pkel rosbilo a fszytkycz svøthe gestcy ono sz nego bilo vipusczylo ca 1409 Gn - 2v
  • O ktore gansy Stanislaw na nye szalowal, tim s gego wolyø wipuscila 1428 ZapWarsz - nr 2871
  • Przerzeczoną wyną pyancznadzescza bandze pomsczon... vipuscząnczi wzantha cząnszą 1449 Sul (1.1) - 10
  • Neptalym geleyn wipuszczoni (cervus emissus) dawayøczi wimowi kraszy 1455 BZ (1) - Gen 49, 21
  • Ten czlowyek boyal szye swego pana gnyewu y szmyerczy, sluby dacz thy pyenadze, a jako gy wypvsczą (emissus est vir), tako poydze precz ca 1480 OrtOssol - 103vb
  • Vyrzawszy tho Zydowye, ysz Pylat szukal... yego (sc. Krysta), yakoby gy wypusczyl, zawołaly na gy rzekancz: Yeszly wypuszczysz yego, nye yestesz przyacyel czesarzowy XV p. post. RozmPam - Aa
  • Vyrzawszy tho Zydowye, ysz Pylat szukal... yego (sc. Krysta), yakoby gy wypusczyl, zawołaly na gy rzekancz: Yeszly wypuszczysz yego, nye yestesz przyacyel czesarzowy XV p. post. RozmPam - Aa
  • Ieslibi niekthori lothr... przes stharosthą... bil poyman... a stharostha... wziąwszi przemito y wipvsczilbi go (eum dimiserit).. ., thakowi stharostha ma zaplaczicz kxiązączyu za wyną 1498 MacPraw VI (6) - 274
2. 'pozwolić odejść, pomóc odejść' - 'emittere, abire sinere'
  • Nye bødzewa winna tø to przisyøgø..., gdysz bichom w[y]esli w zemyø a nye bil-li-by za znamyø ten to powrozek czyrwony, a ty gego nye uwyøzesz na okyenczv, gimzesz to nasz vipvsczyla (demisisti nos) 1455 BZ (1) - Jos 2, 18
3. 'uwolnić od zobowiązań, zarzutów' - 'a vindiciis liberare'
  • Tu debuisti inter tres partes, que fuit matris Kuncze pars, ipsam habuit dimittere wipusczicz, quum vellent exemere nullo tempore determinato 1399 TPaw III - nr 4464
4. 'dać w użytkowanie, wydzierżawić, pożyczyć, przekazać na własność' - 'tradere, concedere possidendum vel utendum'5. 'zesłać, posłać' - 'emittere, desuper mittere'6. 'wydać z siebie' - 'emittere, procreare'7. (o płynach) 'spowodować wypływanie, wyciekanie' - (de liquoribus) 'emittere, effundere'
  • Rany pyrvego byczovanya... byly tako vyelye vypusczyly, yze vschytko czyalo krvyą oplynąlo XVI in. Rozm - 817
8. 'wydalić z siebie' - 'egerere, emittere (excrementa'
  • Wschytko, ktore ydzye wsta (leg. w usta), vnydze w brzuch, a potem bądzye dalyey vypusczono (emittitur Mat 15, 17) XVI in. Rozm - 356
Połączenia wyrazowe
wolno wypuścić
1.
  • On (sc. dłużnik) tho gymyenye szwe ode mnye nygdy nye wyszwolyl any ya gemv nygdy gego wolno nye wypvsczyl (numquam dimisi) ca 1480 OrtOssol - 78va
z rękojemstwa wypuścić
2. 'zwolnić z obowiązku płacenia należności za poręczony układ'wypuścić z rękojemstwa
3. 'zwolnić z obowiązku płacenia należności za poręczony układ'
  • Yze przidø Iaan Schelma do Crassowicz vipuzczil yest lana przes prziszanzniky z røkogemzthwa 1409 HubeZb - 124

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp X 538a
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 9587, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 09-09-2026 r.]
oprac. KJ
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny