Łupić

w opracowaniu

nr hasła: 9255

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
łupić

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.łupię
2.-
3.łupi
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.łupicie
3.łupią

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m łupił
--
2.---
3.jest łupił
łupił
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.są łupili
łupili
--

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.bychom łupili
--
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego w odmianie prostej

forma
łupię
łupiąc

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikłupił
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikłupili
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakirodzaj nieznany/wspólnyrodzaj przymnogi osobowy
mianownik---łupion
-
dopełniacz-----
celownik-----
biernik-----
narzędnik-----
miejscownik-----
wołacz-----
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakirodzaj nieznany/wspólnyrodzaj przymnogi osobowy
mianownik-----
dopełniacz-----
celownik-----
biernik-----
narzędnik-----
miejscownik-----
wołacz-----
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakirodzaj nieznany/wspólnyrodzaj przymnogi osobowy
mianownik-----
dopełniacz-----
celownik-----
biernik-----
narzędnik-----
miejscownik-----
wołacz-----
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakirodzaj nieznany/wspólnyrodzaj przymnogi osobowy
mianownik-----
dopełniacz-----
celownik-----
biernik-----
narzędnik-----
miejscownik-----
wołacz-----
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakirodzaj nieznany/wspólnyrodzaj przymnogi osobowy
mianownik-----
dopełniacz-----
celownik-----
biernik-----
narzędnik-----
miejscownik-----
wołacz-----
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakirodzaj nieznany/wspólnyrodzaj przymnogi osobowy
mianownik----łupieni
dopełniacz-----
celownik-----
biernik-----
narzędnik-----
miejscownik-----
wołacz-----

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu teraźniejszego

forma
łupiąc

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
1. 'brać zastaw przymusowy, fantować' - 'pignus vi occupare, vi ab aliquo pignus auferre'
  • Sand in prato suo... spoliavit lupil Svantkonem 1390 TPaw IV - nr 3497
  • Czo yest Woyczech lupil Marczina, to na Iadwiszine dzedzine, ysze mu czøsze ne dal 1391 Pozn - nr 242
  • Scepan poslal na mø stirzi panicze…, czo brali me kone y lupili moy lud 1393 Pozn - nr 157
  • Iako Chwal skaszil mi kon… lupø drudzi (pro ludzi) y begayø sz luppem iako 10 marcarum 1396 Pozn - nr 208
  • Cszo ranil Swansek Sandiwogewy ludze, tho ye ranil gych poczan<t>kem, ysz sø odbyialy y ne daly sø lupicz 1399 RtGn - nr 8
  • Iacom ia ne na tey drodze Michala lupil, ale na owo tey 1407 Czrs - 3
2. 'ograbiać, okradać' - 'praedari, spoliare, exspoliare'
  • Kedi szoltis lupon y sabith, tego lupu ne nesszono yest do Micolayewey domu 1398 Pozn - nr 383
  • Iako nye Baworowø kasznyø any gego radø Bilancziney ludze nocznø rzeczø lupeni 1407 Kościan - nr 344
  • Thu sø dali Ianowy dzeszyancz ran, panye dwye ranye y sø panyø lupili, sø s nye suknyø sgyøli 1423 Kal - nr 699
  • Tucz nas tknyono, bichom panyø lupili y suknyø … s nyey ssyoli…, a my… gothowyszmy szye oczisczycz…, yszesmy tego wszego nye uczinil<i> sgyøli 1423 Kal - nr 700
  • Bi bil iadl lyvd, lupyøcz swich nyeprzyiacyol, gesz nalyasl (si comedisset populus de praeda inimicorum suorum, quam repperit) 1455 BZ (1) - I Reg 14, 30
  • Kmyecze yawno wszytczy mogą zbieszecz,... gdy sam pan swe kmyecze przez viny zbyya abo lupy 1456-1470 Dział - 281v
  • Vnde sequitur de vobis, qui pauperibus depredatis lupycze XV p. post. R XXV (1.6) - 174
3. 'obdzierać z kory' - 'arborem cortice denudare'4. 'powodować szkody, niszczyć, pustoszyć' - 'corrumpere'
  • Mnye listopadl dzeya, v ognya szą ludze grzeya, lupya chrosthy, wszelkye gaye, chovay bidlo kaszdy szvoye ca 1455 Dobr (1.2) - 7v
  • Omnis clericus dum mittitur ad ludendum in cimeterio, debet ludere... templi lateres non corrumpendo nye lupaycz (pro lupyacz) XV p. post. PF III (2) - 290

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp IV 130b
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 9255, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 09-09-2026 r.]
oprac. MK
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny