Wybić

w opracowaniu

nr hasła: 8777

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
wybić

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.-
3.wybije
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.wybijemy
2.-
3.wybijąli

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m wybił
ja wybił
-m wybiła
-
2.-ś wybił
wybił jeś
wybiłeś
--
3.wybił
wybił jest
wybiła
-
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.są wybili
wybili
--

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas zaprzeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.był wybił
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona bierna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.wybit jeśm
--
2.---
3.---
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-bych wybiła
-
2.---
3.-by wybił
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwybił
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-wybiła
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwybili
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwybit
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-wybita
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
1. (o częściach ciała) 'uderzeniem pozbawić czegoś' - (de partibus corporis) 'excutere, evellere, elidere'2. (o oknach, drzwiach) 'wyłamać, wyważyć' - (de fenestris, portis) 'elidere, effringere, excutere'3. 'przemocą uwolnić pojmanego wbrew woli zatrzymanego, odbić' - 'aliquem captum vi liberare, eripere'
  • Sicut fuit coadiutor fures vibicz 1395 TPaw IV - nr 5169
  • Yako Wirzbantha beszal na *Derskowo dzedzinø gwaltem moczø y wibil yest yego vynowaccze solthiszowa (leg. z sołtysowa) domu 1402 Kal - nr 39
  • Iako ya nye przybyegl do wschy Ianowey... any zlodzeya yego..., na kthorego prawo polskye y nyemyeczskye ossadzyl, s prawa yego gwalthem se wschy vybyl 1465 TymSąd - 133
4. 'pozbawić kogoś silą jego wlasności, wypędzić' - '5. 'wygnać, wypędzić'
  • Wzøt yesm y wybit albo wypødzon yesm (excussus sum) yako kobylka ca 1400 Fl - 108, 22
  • Byezavschy yeden y przynyosl thy ystne povrozy, ktoremy... Iesus byl vybyl s kosczyola Zydy targvyącze XVI in. Rozm - 818
6. 'zabić, zniszczyć' - 'interficere, occidere'
Połączenia wyrazowe
wybić bydło, konie {itp.}
'zabrać siłą, zrabować'
  • lako ma szona ne wibila v Thomislawa gego dobitka 1398 RtKon - nr 59
  • Czo zastal Marczin v pana Mroczca cobilø we wsi, czso vibita, vcradzona chøzebnø rzeczø, ta stala za trzi grziwni 1399 Pozn - nr 398
  • Yako przydancz Thworzianowi sinowe silø moczø na Potrow dom, wybili bidlo zagønche (pro zagønthe) 1411 HubeZb - 90
  • Yakom ya w ti czassy... ne myal cony dacz na panskye scaszanye, bosz my gye vibil gwaltem sz mego clvcza 1437 Pyzdr - nr 1153

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp X 429a
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 8777, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 19-07-2026 r.]
oprac. KJ
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny