Wyjąć

w opracowaniu

nr hasła: 3518

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
wyjąci
wyjąć

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.wyjmę
wymę
2.wyjmiesz
3.wyjmie
wymie
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.-
3.wyjmą

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m wyjąn
-m wyjął
wyjąłeśm
--
2.wyjąłeś
--
3.wyjął
wyjął jest
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.wyjęli
wyjęli są
--

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona bierna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.są wyjęci
wyjęci są
--

Forma osobowa, tryb rozkazujący, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.wyjmi
wymi
3.-
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.-
3.niechać wyjmą

Forma osobowa, tryb rozkazujący, strona bierna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.bądź wyjęt
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.by wyjął
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

forma
wyjęto

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwyjął
wyjąn
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwyjęli
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwyjęt
-wyjęto
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-wyjęty
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-wyjęta
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikwyjęci
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu przeszłego I

forma
wyjąszy
wyjąw
wyjąwszy

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
1. 'wydobyć skądś wyciągnąć coś z wnętrza czegoś' - 'eximere, expromere, extrahere'2. 'wyłączyć, zrobić wyjątek' - 'excipere, exceptionem facere'3. 'wyswobodzić, wyzwolić, uwolnić (od ucisku, niewoli)' - 'liberare, eliberare, eruere'
  • Wyimesz me od przecywomolwøczego luda (eripies me dc contradictionibus populi) ca 1400 Fl - 17, 47
  • Strzeszi dusze moiey y wiymy me (erue me)! ca 1400 Fl - 24, 21
  • Pomosze gim (sc. prawym) Gospodzin y wiwoli ie, y wiyme ie od grzesznicow (eruet eos a peccatoribus) ca 1400 Fl - 36, 42
  • Bosze moy, wimi me z roky grzesznego (eripe me de manu peccatoris)! ca 1400 Fl - 70, 5
  • Polapcze gi, bo ne iest, iensze bi gi wyøl (quia non est, qui eripiat) ca 1400 Fl - 70, 12
  • la pan, genszesm was *wiwyødl z yøcztwa egipskyego a wiyølesm was z roboti (eruam de servitute) 1455 BZ (1) - Ex 6, 6
  • Pamyathay, Panye, myloszcz thwoya, yszesz poloszyl za mya dvszą szwoya a vygyąlesz sz pyekla moyą XV ex. GlWp (2.1)
  • Vtore krolevstvo Iesucristovo yest to, v ktoremze on przebyva... a podlug tego samy vyerny a dostoyny, ktorzy ssą vyyączy s moczy czyemnosczy XVI in. Rozm - 781
4. 'uwolnić od obowiązków, zobowiązań, zarzutów' - 'liberum vel immunem ab oneribus reddere, a criminibus liberare'5. 'wyjąć spod czyjejś jurysdykcji' - 'ab alicuius iurisdictione excipere'
  • Manificus dominus cancellarius regni Polonie, heres de Rączina, voluit eximere al. wiyøcz Mathiam,... familiarem suum, in facto, quo agere habebit cum Iohanne..., volens sibi ius facere in curia sua 1445 AGZ XIII - 188
6. 'zabrać, odebrać' (?) - 'capere, auferre' (?)
Połączenia wyrazowe
wyjąć (sobie)
'zastrzec dla siebie (w umowie kupna —sprzedaży)'

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp X 467b
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 3518, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 19-07-2026 r.]
oprac. KJ
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny