Gwiazda

w opracowaniu

nr hasła: 2997

Fleksja

rzeczownik
Widok zaawansowany
rodzaj: żeński

przypadek liczba
pojedynczapodwójnamnoga
mianownik gwiazda
-gwiazdy
dopełniacz gwiazdy
-gwiazd
celownik gwiaździe
-gwiazdam
biernik gwiazdę
-gwiazdy
narzędnik gwiazdą
-gwiazdami
miejscownik gwiaździe
-gwiazdach
wołacz gwiazdo
-gwiazdy

Semantyka

Definicje
'ciało niebieskie widoczne z ziemi nocą w postaci jasnego punktu' - 'stella' por. Sstp
  • Sapiens et maxime, qui astrorum cursus sciens ex tali cursu de futuris predicit mądry a nawyączey then, ysz sze na gwyasdach rosumye a z gych byegu o przyydączych rzeczach <przepowiada> XV med. SKJ V (1) - 265
  • Quamvis innumero sidere regio lunari quoque polum lampade pinxeris, incussu silicis lumina nos monstrans saxigeno semine querere aczkoli nyerosliczanimi gwasdami 1444 R XXIII (13) - 305
  • Chwalcze gy, sluncze y mesødz, chwalcze gy, swycczy gwazdy y swatloscz ca 1400 Fl - 148, 3
  • Bo vzrzø nebosa twoia, dzala palczow twogich, mesøcz y gwazdy, iesz ies ty vczinil ca 1400 Fl - 8, 4
  • Modlyl syø wszelkim gwyazdam nyebyeskim (adoravit omnem militiam caeli) 1455 BZ (1) - Reg IV 21, 3
  • Y ostanyecze w maley liczbye, iakoszescze drzewye bili w rosmnozenyv iako gwyasdy nyebyeske (sicut astra caeli) 1455 BZ (1) - Deut 28, 62
  • De hac stella, que duxit magos, varie sunt oppiniones dale mouø rosmagicy mistrzeue o te to guasdze ca 1409 Gn gl. - 61rb
  • Equus cyszawy s gwyasdą 1474 GórsJaz - 272
  • Porodzysz zbavyczyela: s oblokv promyen wystapyl, szlvncze szyebye (leg. z siebie) yest wypusczyl, szlvncze szvyathle przesz zachoda, gvyaszda yaszną przesz zapadv 1453 R XXV (2.1.4) - 13ra
  • Balaam... o they pannye prorokowal yaszney gwyasdzye yą przyrownal ca 1500 PieśniWład (1.1) - 322r
  • Pan Janusz yest nasz brath... naszego clenotha: mesancz, gwaszda na sczicze, zawołana Lelywy 1412 JA III (1) - 482
  • Prze swiatloscz tey tho gwasdi lumine (ibant magi... stellam sequentes..., lumen requirunt lumine) 1444 R XXIII (13) - 301
  • Nyednacz ne byla rowna, any w blogoslauenu podobna, w szwøthosczy yesz wszythky przesla. O gwaszdo morska, rosza y lilia rayska. 1408 ChrestWRz (8) - 302r
  • (Gospodzin), gensze lyczy mnostwo gwazd (qui numerat multitudinem stellarum), wszem gym ymena wyzwa (pro wzywa) ca 1400 Fl - 146, 4

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp II 530a
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 2997, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 19-07-2026 r.]
oprac. BH, ML
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny