Pić

w opracowaniu

nr hasła: 17562

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
pici
pić

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.piję
2.-
3.pije
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.-
3.piją

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przyszły

liczba pojedyncza
osoba forma
1.będę pić
pić będę
2.będziesz pić
3.będzie pić
pić będzie
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.będziem pić
2.będziecie pić
pić będziecie
3.będą pić

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przyszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.będzie pił
będzie piła
-
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m pił
ja pił
piłem
--
2.piłeś
--
3.pił
piła
-
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-esmy pili
-smy pili
pilismy
--
2.-ście pili
--
3.pili
są pili
--

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas zaprzeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.był pił
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb rozkazujący, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.pij
3.niechaj pije
pij
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.pijmy
2.pijcie
3.-

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-bych pił
--
2.---
3.-by pił
piłby
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.bychom pili
--
2.-byście pili
byście pili
--
3.-by pili
bychą pili
--

FORMY NIEOSOBOWE

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikpił
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-piła
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikpili
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikpit
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu teraźniejszego

forma
pijąc

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
'nabierać płyn do ust i połykać go' - 'bibere'
  • Est bona lex naly, melior py, optima wypy 1396 JA XVI (1) - 604
  • Aza iescz bødø møso bicow albo krew kozlowø picz bødø (numquid... sanguinem hircorum potabo)? ca 1400 Fl - 49, 14
  • Przeciwo mne molwili sø, gisz sedzeli we wroczech, y we mne spewachø, gisz sø pili vino (in me psallebant qui bibebant vinum) ca 1400 Fl - 68, 15
  • Bødø picz wszistczi grzeszny zeme (bibent omnes peccatores terrae) ca 1400 Fl - 74, 8
  • Poloszil w Egipcze znamona swoia (sc. Bog)... y obroczil w krew rzeky gich y przewali gich, bichø ne pili (convertit in sanguinem flumina eorum, et imbres eorum, ne biberent) ca 1400 Fl - 77, 49
  • Pycz bødzye wszytek zwyerz pola (potabunt omnes bestiae agri) ca 1400 Fl - 103, 12
  • Weszmycze a pygcze (accipite et bibite) <s tego wszysczy> 1413-1414 Msza I - s. 261
  • Czsom uczinil Andrzeiowi, tom uczinil za yego poczantkem, kedy my rzekl: Nyechay pyge psya gowna 1428 RafPocz - 12
  • Pywo bichom tako pyli 1447 R XXII (1.4) - 55
  • A ty, pane Ianiczku, ne day sche sabiczi… Swiniczkego pyfka dame[sa]cz (leg. dame-ć) dasicz (pro dosicz) pyczi XV p. pr. ŚlPolW (13)
  • Drudzi mowili, eze blogoscz wyrzchnya gest gescz a pycz dobrze XV med. R XXII (2) - 220v
  • Laudate, xąsa, Pascha sz kaszny, bo rad pywo pye po laszny 1453 R XXIII (11.2)
  • Uderzø prøtem, ktorysz w røcze mey gest, wodøø rzecznø, <a> obroczy sze w krew... a zagnoyø sze wody, a zemrø Egipsczy pyyøcz wodø rzecznø (affligentur Aegyptii bibentes aquam fluminis) 1455 BZ (1) - Ex 7, 18
  • Potem kopali wszitczy Egipsczy okolo rzeky wodi, abi pyly, bo søø nye mogl<i> pycz wodi rzeczney (foderunt aquam..., ut biberent, non enim poterant bibere de aqua fluminis) 1455 BZ (1) - Ex 7, 24
  • Reptal gest lud przeczyw Moyszeszowy a rzkøcz: Czso bødzyem pycz (quid bibemus)? 1455 BZ (1) - Ex 15, 24
  • Uderzysz w skalø y wyydzecz woda z nyey, abi pyl lud (ut bibat populus) 1455 BZ (1) - Ex 17, 6
  • Gdisz podnosl røkø Moyzes, wderziw rosgø dwoycz w krzemyen, wysli sø wodi obfite[y], tak ze lvd pilbi y dobytek (ita ut populus biberet et iumenta) 1455 BZ (1) - Num 20, 11
  • Poydzecze przes myedze bratow waszich synow Ezav... Pokarmi cvpicze w nich za pyenyødze y bødzecze gescz a wodø kvpyonø bødzecze pycz (aquam emptam haurietis, et bibetis) 1455 BZ (1) - Deut 2, 6
  • Vinnicze wsplodysz y wskopasz, ale vina nye bødzesz pycz ani czso z nyey veszmyesz (vinum non bibes, nec colliges ex ea quippiam), bo bødze opvsczøna czirwmi 1455 BZ (1) - Deut 28, 39
  • Wyodl wasz czterdzesci laat po pvsci... Chlebascze nye gedli, vina y ginego piczascze nye pili, abyscze wyedzeli (panem non comedistis, vinum et siceram non bibistis), ze on gest Pan Bog was 1455 BZ (1) - Deut 29, 6
  • Gdisz tego poiadl (sc. mąż ejipski)..., okrzezwyal, bo bil nye iadl chleba any wodi pyl (non enim comederat panem, neque biberat aquam) za trsy dny a za trsy noci 1455 BZ (1) - I Reg 30, 12
  • Nye mogø syø wrocycz any s tobø gydz, any bødø gescz chleba, any bødø pycz wodi w tem myescye (nec comedam panem, neque bibam aquam in loco isto) 1455 BZ (1) - III Reg 13, 16
  • Angyol mowyl ku mnye slowem boszim rzekøcz: Poymy gy zasyø s sobø do twego domu, abi iadl chleb a pyl wodø (ut comedat panem, et bibat aquam) 1455 BZ (1) - III Reg 13, 22
  • Yszesz nye bil posluszen vst boszich..., a iadlesz chleb a pylesz wodø w tem myescye, gen przikazal tobye, abi nye iadl chleba any pyl wodi (comedisti panem, et bibisti aquam in loco in quo praecepit tibi ne comederes panem neque biberes aquam), nye bødzesz pochowan w grobye oczczow twich 1455 BZ (1) - III Reg 13, 22
  • Winydzcye ku mnye, a bødzecye gescz kaszdi s swey wynnyce y s swego fygu a pycz bødzecye s cystern waszich wodi (bibetis aquas de cisternis vestris) 1455 BZ (1) - BZ IV Reg 18, 31
  • Posmyewalesz syø Panu y rzeklesz...: Pylem wodi czvdze (bibi aquas alienas) a wisuszilem slopyenmy nog mich wszitki wodi zawarte 1455 BZ (1) - IV Reg 19, 24
  • Tedi trsye cy to przes poszrzodek stanow filystinskich szly sø a naczarly wodi... y przynyesly ku Dauidowy, abi pyl, gen nye chcyal, ale radzey obyetowal iø Panu rzekøcz: Otstøp to ote mnye, abich przed oblyczim Boga mego to vczinyl a krew møszow tich to pyl (absit ut in conspectu Dei mei hoc faciam, et sanguinem istorum virorum bibam), bo sø w nyeprzespyeczenstwye dusz swich przinyesly my wodi 1455 BZ (1) - I Par 11, 19
  • Sara... trsy dny a trsy noci any iadla any pyla (non manducavit, neque bibit)..., s placzem proszøcz Pana Boga, abi iø raczil sproscycz s tego ganyebnego vrøganya 1455 BZ (1) - Tob 3, 10
  • Mnye pirvey sticzen *dzeye, w thenczy ludzye barso pyya ca 1455 Dobr (1.2) - 2r
  • Sumamus pimy (venite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate Is 56, 12) ca 1470 MamLub - 202
  • Bądzye vyelyky przed Bogyem (sc. Jan) i vina i pyva nye bądzye pyl (vinum et siceram non bibet Luc 1, 15) a Dvcha Szvyąthego bądzye napelnyon yeszcze z szyvotha mathky svoyey XV p. post. EwZam - 1v
  • Macz w doma (pro wdowa) bandacz, chczely mąza pogyacz, schalenye czyny, bo... poymyely mlodego..., bandzye pyla v nyego z kyelicha bolessczy (bibit cum eo doloris calicem) XV p. post. R I - s. XLVII
  • Przeczywo mnye molwyly, gysz szyedzely we wroczech, y o mnye spyewaly, gysz pyly wyno (in me psallebant qui bibebant vinum) ca 1500 Puł - 68, 15
  • Gdzye tho twe czyalo w prawdzye przymuya y thwa szwyątha krew pygyą XVI in. Naw - 57v
  • Tegodla vam movye, yze nye bądzyeczye pyeczalvyączy vaschey dvschy, czo bysczye yedly albo pyly (por. Mat 6, 25) XVI in. Rozm - 280
  • Iesus... zavolal vyelykyem glossem rzekącz: Ządaly kto pyczyą, przydzy kv mnye, pyze (si quis sitit veniat ad me et bibat Jo 7, 37) XVI in. Rozm - 459
  • Spravyam vam stalym krolevstvo vyeczne yako spravyl mnye oczyecz moy, abysczye pyly a yedly (ut edatis et bibatis Luc 22, 30) y nakarmyeny byly poządanego veszelya na mem stolye XVI in. Rozm - 559
  • O tem prorokoval Davyd propheta rzekącz: Strumyenya (leg. z strumienia) albo z rzeky na drodze bądzye pycz (de torrente in via bibet Psal 109, 7) XVI in. Rozm - 661
Połączenia wyrazowe
litkup pić
'potwierdzać zawarcie umowy o kupno i sprzedaż przez spożycie trunku przez uczestników i świadków transakcji'

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp VI 82a
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 17562, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 25-10-2026 r.]
oprac. MK
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny