Pchać

w opracowaniu

nr hasła: 17493

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.-
3.pcha
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.-
3.pchają

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.-m pchał
--
2.---
3.pchał
pchała
-
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.pchali
--

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---by pchało
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-pchąca
-
dopełniacz---
celownik---
biernik-pchającą
pchające
narzędnik--pchającem
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik--pchająca
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikpchał
-pchało
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik-pchała
-
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikpchali
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu teraźniejszego

forma
pchając

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
1. 'kłuć' - 'pungere'
  • Bedagar spik, roza polna pchøcza 1437 Rost (4) - nr 2479
  • Sed unum est cui si mollis adheseris pungit, gl. stimulat pcha XV med. R XXIII (3) - 280
  • Verba Iohannis fuerunt secantia, radentia et pungentia. Secancia separando a peccatis, radencia mouendo ad deponendum temporalia..., pungencia przicra vel pchaiøcza, cominando de eterno supplicio, nam dixit...: Iam securis ad radicem arborum posita est XV med. R XXIV (2.8) - 363
  • Czy pharysey, czy sluzbą boza przykro vyedly... Vyeczsche podolky nad ynsche lyvdzy noszyly a kv tem przyvyązovaly czyrnye, aby ye pchalo, yschby chodzącz, byly pamyetlyvy dzyeszyączyora przykazanya bozego (isti etiam maiores fimbrias aliis ferentes spinas alligabant, quibus puncti in deambulando memores mandatorum Dei fierent) XVI in. Rozm - 180
  • Bo yako nascha zyemya rodzy tarnye pchayącze, thakyez myly Cristus, przyymvyącz koroną tarnovą barzo przykrą a barzo ostrą, pchayączą czyernym, myenyl, yze nasche bolyesczy sam on myal noszycz XVI in. Rozm - 830
  • Bo yako nascha zyemya rodzy tarnye pchayącze, thakyez myly Cristus, przyymvyącz koroną tarnovą barzo przykrą a barzo ostrą, pchayączą czyernym, myenyl, yze nasche bolyesczy sam on myal noszycz XVI in. Rozm - 830
  • Grzechy czlovyeka pchayącz albo kolyącz vyączey nyzly czyrnye XVI in. Rozm - 830
  • Yze svyątha glova yego [yego] slotka trudno pchayączem tarnym <...>. Boską volyą stalo szye, yze tako vkoronovan (sc. Jesukryst) XVI in. Rozm - 830
2. 'posuwać gwałtownie, siłą, popychać, potrącać' - 'vehementer, per vim promovere, propellere, offendere'
  • Iaco Opacz ne vderzil odlewf Iandrzea po *gambey, ale gy pchal swe (leg. z swe) roley 1402 Kościan - nr 188
  • Tom vczinil za iey poczøtkem, kedi mø s pecza pchala 1402 KsMaz I - nr 258
  • Yacom ya ne yechal na Staskow dom sylø samosothm ani yego zoni pchal nogø, pychal 1410 KsMaz I - nr 1453
  • Yąly mylego Iesucrista y zvyązaly... Nyektorzy to smyerne Iagnyątko yako volu kv offyerze... przed szye czyągnącz, nyektorzy poslyad povrozem wstargayącz..., nyektorzy z boku pchayącz XVI in. Rozm - 653
  • A ony nye telko pchaly y byly, alye tez plvaly y rzygaly yemv pod noss, aby tym vyatsche vdrączenye myal od ych smrodu szmyerdzączego XVI in. Rozm - 664

Zapożyczenie

–

Uwagi

–

Bibliografia

–

Odsyłacze

–

Sstp

Sstp VI 61a
PDF

Errata

-

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 17493, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 09-09-2026 r.]
oprac. MK
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny