stopień: równy
| przypadek |
liczba podwójna |
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj nijaki |
| mianownik |
obca
| - | - |
| dopełniacz |
obcu
| - | - |
| celownik |
- | - | - |
| biernik |
- | - | - |
| narzędnik |
obcyma
| - | - |
| miejscownik |
- | - | - |
| wołacz |
- | - | - |
| przypadek |
liczba mnoga |
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj nijaki |
| mianownik |
obcy
| - | - |
| dopełniacz |
obcych
| - | - |
| celownik |
obcem
obcym
| - | - |
| biernik |
obce
| obce
| - |
| narzędnik |
obcymi
| - | - |
| miejscownik |
- | - | - |
| wołacz |
- | - | - |
stopień: wyższy
| przypadek |
liczba pojedyncza |
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj nijaki |
| mianownik |
- | - | - |
| dopełniacz |
- | - | - |
| celownik |
- | - | - |
| biernik |
- | - | - |
| narzędnik |
- | - | - |
| miejscownik |
- | - | - |
| wołacz |
- | - | - |
| przypadek |
liczba podwójna |
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj nijaki |
| mianownik |
- | - | - |
| dopełniacz |
- | - | - |
| celownik |
- | - | - |
| biernik |
- | - | - |
| narzędnik |
- | - | - |
| miejscownik |
- | - | - |
| wołacz |
- | - | - |
| przypadek |
liczba mnoga |
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj nijaki |
| mianownik |
- | - | - |
| dopełniacz |
- | - | - |
| celownik |
- | - | - |
| biernik |
- | - | - |
| narzędnik |
- | - | - |
| miejscownik |
- | - | - |
| wołacz |
- | - | - |
stopień: najwyższy
| przypadek |
liczba pojedyncza |
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj nijaki |
| mianownik |
- | - | - |
| dopełniacz |
- | - | - |
| celownik |
- | - | - |
| biernik |
- | - | - |
| narzędnik |
- | - | - |
| miejscownik |
- | - | - |
| wołacz |
- | - | - |
| przypadek |
liczba podwójna |
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj nijaki |
| mianownik |
- | - | - |
| dopełniacz |
- | - | - |
| celownik |
- | - | - |
| biernik |
- | - | - |
| narzędnik |
- | - | - |
| miejscownik |
- | - | - |
| wołacz |
- | - | - |
| przypadek |
liczba mnoga |
| rodzaj męski | rodzaj żeński | rodzaj nijaki |
| mianownik |
- | - | - |
| dopełniacz |
- | - | - |
| celownik |
- | - | - |
| biernik |
- | - | - |
| narzędnik |
- | - | - |
| miejscownik |
- | - | - |
| wołacz |
- | - | - |
Definicje
'cudzoziemiec, obcokrajowiec' - 'alienigena, extraneus' por. Sstp- Taky zemyanin dwyema lawnykoma wlostnima,... pakli nye ma, tegdi opczimi (tunc alienis) s myesczcza blyschschego,... prziymayanczego ma poswyatczicz 1450 Sul (1.2) - 101
- Ysze vogenne yaszdy sz nyevmyerney slachthy... wyączey wlosthne zemye, nyszly opcze (plus proprias terras, quam alienas) obykly szą... pvsthe czynycz 1449 Sul (1.1) - 71
- O tobyesmy schlyszely vyelykye dzyvy y vyelyką tvoyą mocz, ktorąsz czynysz... opcem, znayomem y nyeznayomem (alienis et propinquis, notis et ignotis) XVI in. Rozm - 226
- Scultetus vero nobis et aliis quibuscumque personis, tam propriis inhabitatoribus, quam extraneis vlg. opczym, dum per ipsos fuerit citatus littera cittatoria sigillata nostra, non coram alio respondere debebit, nisi coram residencia septem scultetorum iuratorum 1447 AGZ II - 131
- Debet ducere duos patruos (sc. testes)... post suum patrem et duos... post suam matrem, et alios duos alienos al. obcze 1434 AKH III (4) - 341
- Alii multi nobiles presentes de alienis, videlicet z opczich,... testati sunt, quod ita est 1432 StPPP II (2) - nr 2454
- Ipse vero produxit testes... et duos non sunt de ipsius sanguine al. obczy... ultimi duo al. obczy 1440 AGZ XIV - 5
- Posuit reclinacionem Chiba pro kmethone Wassil eidem wathaman presente altero kmethone al. obczem 1443 AGZ XII - 106
- Spowyadamy sze Bogw..., yszeszmy sgrzeszyly dzewączorim grzechem opczym XV med. Spow (10)
- Gdy czlowyek z dowyerzenyą szwym dzeczam y zenye wybyerze z dobrey woley opyekaldnyka, ktorego swego przyrodzonego przyyaczela albo obczego sz gego przyszwolenym ca 1480 OrtOssol - 92va
- A yako y (leg. ji 'go’) s taką nyeczczyą... przevyedly na rynek svyązanego, tako vschytek lud myezsky y opczy vyvyedly przeczyv yemv XVI in. Rozm - 664
- Przymączaya mye... ynego oblyvbyenycza slyvbycz y przylączycz szye mązovy obcemv (extraneo viro) XVI in. Rozm - 36
- Induxit testes nobiles terrigenas de quattuor clipeis... et de quarto clipeo alieno vlg. z opcego (1449) 1617 MiesHer II (2) - 49
- Kvnyczowicz wathaman, homo alicuius al. opczi 1439 AGZ XII - 59
- Ma pan oswyatczicz dwyema lawnykoma wlostnyma, acz ye ma, albo opcyma 1450 Sul (1.2) - 101
- Swyatky czczy dostoynimy, tho yest s wlosczego sczithu dwyema, a se dwu cleynotu obczu (et de duobus clenodiis aliis extraneis) thesz s kaszdego dwyema swyatkoma... swąn schlyachtha... doswyathczi 1450 Sul (1.2) - 103
- A nye bandzely gego mocz przedacz..., tedy tho woythowstwo dwa opcza czlowyeky mayą gee oszączowacz ca 1480 OrtOssol - 52rb
Formy wyrazu w funkcji innych części mowy
obce (rzeczownik)'wspólne mienie'- Ale ysze nawiączsza dobrocz gest od lvdzi na swiecze sprawiedlywoscz mylowacz, czvdzego nye drapacz, opczego a swego podlvg boszey woley... vszywacz 1456-1470 Dział - 265r
