Mniemać, Mnimać

w opracowaniu

nr hasła: 10467

Fleksja

czasownik
Widok zaawansowany

BEZOKOLICZNIK

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.-by mniemał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona bierna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.--by mniemano
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikmniemał
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik--mniemano
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu teraźniejszego

forma
mniemając

COMPOSITUM

BEZOKOLICZNIK

Bezokolicznik, strona czynna

forma
mnimać

Bezokolicznik, strona bierna

liczba pojedyncza
rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
być mniman
-być mnimano
mnimano być
liczba podwójna
rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
---
liczba mnoga
rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
---

FORMY OSOBOWE

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba forma
1.mnimam
2.mnimasz
3.mnima
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.mnimamy
2.mnimacie
3.mnimają

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przyszły

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.-
3.będzie mnimać
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.-
3.-

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przyszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.będzie mnimał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona czynna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.mnimał jeśm
--
2.mnimał jeś
mnimałeś
--
3.mnimał
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.mnimaliście
--
3.mnimali
są mnimali
--

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona bierna, czas teraźniejszy

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.mniman jeśm
--
2.---
3.---
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.mnimani jesmy
--
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb oznajmujący, strona bierna, czas przeszły

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.był mniman
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

Forma osobowa, tryb rozkazujący, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba forma
1.-
2.-
3.mnimaj
niechaj mnima
liczba podwójna
osoba forma
1.-
2.-
3.-
liczba mnoga
osoba forma
1.-
2.mnimajcie
3.-

Forma osobowa, tryb przypuszczający, strona czynna

liczba pojedyncza
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.-by mnimał
by mnimał
mnimałby
--
liczba podwójna
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---
liczba mnoga
osoba rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
1.---
2.---
3.---

FORMY NIEOSOBOWE

IMIESŁÓW

Imiesłów przymiotnikowy czynny czasu przeszłego II

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikmnimał
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikmnimali
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przymiotnikowy bierny czasu przeszłego

typ odmiany: prosta

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikmniman
-mnimano
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
typ odmiany: złożona

liczba pojedyncza
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniaczmnimanego
--
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba podwójna
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownik---
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---
liczba mnoga
przypadek rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijaki
mianownikmnimani
--
dopełniacz---
celownik---
biernik---
narzędnik---
miejscownik---
wołacz---

Imiesłów przysłówkowy czynny czasu teraźniejszego

forma
mnimając
mnimaję
mnimajęcy

COMPOSITUM

Semantyka

Definicje
1. 'sądzić, uważać, być zdania' - 'putare, opinari, existimare'
  • Bo prze czø morzymy se wszistek dzen, mnimany iesmi iaco owcze pobite (aestimati sumus sicut oves occisionis) ca 1400 Fl - 43, 24
  • Quis putas, ktorake, cyszo (leg. cso) mnimas, puer iste erit? (Luc 1, 66) XV in. R XXIV (1.8) - 76
  • Y acz nekto vasząncz mnima (siquis existimat se aliquid esse Gal 6, 3) 1449 R XXV (1.5) - 166
  • Nye ma ganyebnee any dzywne mnymano bicz (non debet... iudicari), acz podlug myenyenya czassow obiczage a dzege lyvczke szą odmyenyayø 1449 Sul (1.1) - 6
  • A mymo tho wszdy przeseczcziwego takego mnymamy (infamem... reputamus) any gynszim slachcziczom <jiż> nygdy sbyegmy nye bili, w slawąthnosczy a w powyszszyenyv czczy thaczy mogą bicz przyrownany 1449 Sul (1.1) - 47
  • Po rokv mynąlem acz przerzeczony sbyek ve dnye alybo w noczy skod[z]y zyemyenynom ktore vczyny, przetho nye ma bycz mnyman (non debet reputari) przeseczczyvi any na szmyercz osządzoni, alye yąthego mayą go nam dacz 1449 Sul (1.1) - 60
  • Venit hora ut omni, qui interficit vos, arbitretur vlg. bądze mnymacz, se obsequium prestare Deo (Jo 16, 2) XV med. R XXIV (2.10) - 367
  • Tedi wiszedl Lot... y rzekl gest:... Winydzczye s tego myasta, bocz Pan Bog chcze zatraczycz to myasto. Y mnymali, bi klamayø mowyl (visus est eis quasi ludens loqui) 1455 BZ (1) - Gen 19, 14
  • Tedi Thobyas zavolal k sobye angyola, gegosz czlowyekem mnymal (quem quidem hominem existimabat) y rzecze k nyemv 1455 BZ (1) - Tob 9, 1
  • Podadzø tobye myasto swe, gegosz mnymaiø (quam putant), bi nye moglo dobito bicz 1455 BZ (1) - Judith 7, 9
  • Ktokoly by mnymal w ktorey dzedzynye nyeczso myecz podlug prawa, ktorąsz to gynszy trzymayą od trzech lyat y trzech myesyączy kromye wszego nagabanya…, a ow ktory by byl blyzszy kv dzedzynye w tem czassye… mylczy…, tedy vstawiamy, ysz ma yvsz mylczecz a dzedziną straczycz 1456-1470 Dział - 276v
  • Mnymalyscze, chlopy, by thego nye pomsczono? Yvszczy gych szchecz szyeczono 1462-1500 Tęcz - 97va
  • Videlicet sua probra crucellando vssit opinari, gl. credi estimare, nye ma bycz mnymano, prauos 1466 R XXII (1.1) - 10
  • Zostalo *dzyeczye Ihesus w Ierwsalem, a nye obaczyly rodzyczovye yego. A mnymayączy go bycz w pospolsthvye (existimantes autem illum esse in comitatu)…, szvkaly go myedzy przyrodzonymy y znayomymy XV p. post. EwZam - 4v
  • A Ihesus byl poczynayączy yakoby lyath trzydzyeszczy, yako byl mnyman szyn Iozephow (ut putabatur filius Joseph Luc 3, 23) XV p. post. EwZam - 5v
  • Grzesznemu rzekl yest Bog…: Mnymal yes lyszcz<iwi>e, ysz będę tobye podobny (existimasti inique quod ero tui similis)? ca 1500 Puł - 49, 22
  • Mnymal yesm, abych poznal to (existimabam ut cognoscerem hoc), robota przede mnø yest, alysz wnydę w szwyøtoszcz bozø y vrozumyem w poszlyatkoch gych ca 1500 Puł - 72, 16
  • Mnyman yesm s støpayøczymy w yezyoro (aestimatus sum cum descendentibus in lacum), vczynylesm sze yako czlowyek przes pomoczy ca 1500 Puł - 87, 4
  • Tuta nygd nye mnymay, aby Iozeph z Marya nyesly szamy po drodze dzyeczya (hic non credat aliquis, quod ierint in via soli portantes puerum Joseph cum Maria) XVI in. Rozm - 81
  • Nye telko schescz dny dzyalal moy Oczyecz, yako vy mnymaczye, alye zawzdy dzyala (non sex dies tantum operatus est Pater, ut putatis, sed semper operatur Deus) XVI in. Rozm - 258
  • Bo ssą mnymaly (putabant, sc. Pharisaei), by myly Kristus byl nyepravdzyvy v ssądzye XVI in. Rozm - 464
  • Nye mnymayczye, abych przyschedl skazycz zakonv albo prorokow (nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas Mat 5, 17) XVI in. Rozm - 266
  • Movy Crisostomusz..., yze myeny (sc. święty Jan) dla vyelykey smyary, aby tego nykt nye mnymal, yzby... rzeczono, ize on, a nye Pyotr vschedl w szyen XVI in. Rozm - 672
  • Od vyelykey zalosczy... mnymaya, aby dostoyen... zaprzyszyagl szye nye yescz any pycz, any spacz (sc. święty Piotr), alez by vzvyedzyal, yzby mv ten grzech odpuszczon XVI in. Rozm - 700
  • Ku ssyednanyv, kako szye yedno po drugyem dzyalo, mnymam, yze tako mozemy baczycz podlug rozmaytego dolyczenya doctorow XVI in. Rozm - 705
  • O sprostne, *vczyeklye zvyerze, mnymalesz, aby ty byl lepsy y mądrschy naszych byskupov? XVI in. Rozm - 733
  • V tem slovye myly Cristus vrovnal sve odpovyedzenye, yze szye nye zaprzal krolem bycz any szye takym krolem vznal, ktorego by krolevstvo mnyemano s tego szvyatha XVI in. Rozm - 783
  • Thy, Pylaczye, aby mnyemal, yzby oswszeya byl nyevynyen mey ssmyerczy, tegodlya ktory mnye tobye podal vyathschy smyerthny grzech ma, ale thy tez prav bycz nye mozesch, aby grzecha nye myal XVI in. Rozm - 846
2. 'podejrzewać, przypuszczać' - 'suspicari, opinari'
  • Vyelmy szye kochal (sc. zbojca) v kraszye onego mylego dzyeczyatka, mnyemayącz nyeczo albo nyektory dar od Boga (huic divinum aliquid inesse suspicatus) XVI in. Rozm - 86
3. 'cenić, szacować' - 'aestimare'
  • Intra quorum nos consortium non estimator meriti sed venie quesumus kthorimi *nyasz w poszpolnoscz nye mnymayøcz zaszluzenya, alye szmilowanya proszchimi szczedrze przypuszczy ca 1431 Msza XII - s. 220
  • Turpe est propter venustatem vestimentorum admirari, gl. dzywne mnymacz, homines, vt propter turpissime vitam actam contemnere admirari XV med. CatCodJag V (3.1) - s. 217
  • Sic vos existimet homo takocz wasz nyechay mnyma wschelky czlowyek (I Cor 4, 1) XV med. SKJ I (1.1) - 52
  • Ne quis me existimet supra illud, quod videt in me aut audit aliquid ex me mnymalby mnye nad tho, czo wydzy we mnye albo szlyszy ode mnye (II Cor 12, 6) XV med. SKJ I (1.1) - 69
4. 'chcieć, zamierzać'? - 'velle'?
  • Sed venit hora, ut omnis, qui interficit vos, arbitretur se obsequium prestare Deo bødze mnimal szluszbø podacz albo dacz Bogw (Jo 16, 2) ca 1420 R XXIV (1.9) - 84
Formy wyrazu w funkcji innych części mowy
mnimany (przymiotnik)
'nazywany kimś, uważany za kogoś'
  • Zmovywschy ty slova, Iesus vroczyl szye do domu svey mathky a do Yozepha mnymanego oycza (putativi Ioseph sui patris) XVI in. Rozm - 141

Zapożyczenie

–

Uwagi

Hasło Sstp Mniemać rozdzielone na Mniemać oraz Mniemać się.
Hasło zawiera materiał wydrukowany w SI pod hasłem (Mniemany) Mnimany.

Bibliografia

–

Odsyłacze

Sstp

Sstp IV 299a
PDF

Errata

hasło zmodyfikowane w erracie

Jak cytować?

BLŚP, hasło nr 10467, blsp.ijppan.pl, [dostęp: 09-09-2026 r.]
oprac. MK
Wszelkie prawa zastrzeżone 2024 © Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny